Speeches tijdens de uitvaart
25 januari 2020
21 januari 2020, Hatertse vennen
Ik heb verdrietig nieuws. Maandag is mijn vader overleden. Zoals jullie weten had mijn vader al jaren lang een zware depressie.
Iedereen om hem heen heeft geprobeerd hem te helpen (artsen, familie, vrienden, therapeuten). Zelf heeft hij heel hard geknokt en alles uit de kast gehaald. Maar de depressie was te sterk in combinatie met zijn autisme.
Hij voelde zich als een telefoon die steeds op 0% stond, geen oplader had, maar die wel elke dag aan het werk moest.
Mijn vader kon niet meer. Maandag heeft hij zelf de batterij er uit gehaald. Hij heeft dus zelf een einde aan zijn lijden gemaakt. Hij heeft een bepaald soort gas ingenomen waardoor hij zonder pijn heel rustig is overleden.
Ik ben blij dat papa niet meer lijdt. Maar dat betekent niet dat ik hem niet mis. Ik had nog heel veel met hem willen doen. Zoals een elektrische motor bouwen voor op mijn fiets.
Ik kan me voorstellen dat jullie schrikken of niet weten hoe je hierop moet reageren.
Maar dat geeft niet. Ik kan niet op al jullie appjes reageren, want ik ben druk met allemaal dingetjes. Ik zie jullie gauw weer.
Groetjes Anne”
Maandag. Blue Monday.
Maandag stond plots de wereld stil. Heel stil. Jij zou echter zeggen: “nou, stil, dat klopt niet helemaal. Naar mijn weten draait de aarde om haar eigen as.”
Lieve Theo. Toen wij gingen trouwen hebben we een belofte afgelegd: “dat we er voor elkaar zouden zijn in goede én slechte tijden tot aan onze dood.” En ik kan jullie vertellen, dat is ons, ondanks, of misschien wel, dánkzij de scheiding, gelukt.
Mensen die het geluk hebben gehad om jou te leren kennen, snappen meteen waarom ik jou in mijn hart heb gesloten.
Het contact met andere mensen, kostte je veel energie. Dat had te maken met je autisme.
Jij vergeleek het altijd met “een sollicitatiegesprek”. Daar ging dus eerst een goede voorbereiding aan vooraf. Welke gespreksonderwerpen zal ik aansnijden? Welke omgangsvorm is gepast?
Tijdens een gesprek las je alle gezichtspiertjes van de mensen tot in detail af, interpreteerde je de letterlijke tekst met wat ze eventueel zouden bedoelen en structureerde je alle non-verbale signalen. Dit puzzelde je razendsnel bij elkaar en het lukte je vaak ook nog om gepast te reageren.
Tegelijkertijd was je ook de prikkels aan het verwerken:
vogels die fluiten, een klok die tikt, een stoel die verschuift, een koelkast die zachtjes zoemt. Of de zon die zorgde voor zweetdruppels en fel licht.
Lang leve de oordopjes, gehoorbeschermers en goede zonnebrillen.
Bij iemand met autisme komen deze prikkels ongefilterd en allemaal als “even belangrijk” binnen en moet het brein eerst alles ordenen. Het is alsof je kijkt naar 6 televisie schermen tegelijkertijd, die allemaal op een andere zender staan. Nou, dat kost dus bakken energie.
Voor jou goldt: dat kleine beetje energie wat je nog had…dát gaf je het liefste aan Anne en Saar.
Theo en ik gingen nooit bij de pakken neer zitten. Zodra we wisten dat je autisme had, hebben we hier zoveel mogelijk rekening mee gehouden en de schouders er samen onder gezet. We keken vooral wat wél kon.
Zo heb je in de kraamtijd van Saar, samen met Henk en Henk, een prachtige veranda gebouwd van eikenhout. Want je eigen vader had jouw de fijne timmermanskneepjes geleerd.
Weet je nog Anne en Saar? Dat we op de veranda mooie herinneringen hebben gemaakt? Dan ging de kachel aan maakten we samen heksensoep. Natuurlijk had papa dan een technisch foefje waardoor er échte rook uit de pan kwam.
Of dat we Dolfinarium na bouwden van Lego? Of coole dingen printten met de 3D printer, wiskundige puzzels oplossen, iets met ledjes en electra knutselen, wiskundige vormen tekenen of gekke experimentjes doen.
Dan zei Theo: “Ja, probeer maar uit, ontdek maar, teken buiten de lijntjes, denk out of the box!” Hoe kan het anders, dat Anne nu met zoveel enthousiasme op het Technasium zit en Saar zo ontzettend mooi met zoveel plezier tekent.
Meiden, papa en ik zijn samen apetrots op jullie.
Het “out of de box” denken dat deed je ook graag met je klanten van je eigen bedrijf “MadebyTheo”. Je hebt bijzondere dingen uitgevonden: draadloos, lichtgewicht, waterdicht en met de nieuwste middelen heb je ingenieuze loggers gemaakt voor biologen en natuurkundigen. Voor verschillende vogels, maar ook voor de Gletsjers op de Noordpool.
Vogels en Gletsjers.
Vogels en Gletsjers laten zich niet aan banden leggen. Net als jij. Jij liet je ook niet aan banden leggen. Vrijheid… in meerdere opzichten, in de ruimste zin van het woord, betekende veel voor jou.
Theo: Je deed ook heel veel gekke dingen: je maakte anderen graag aan het lachen. Een lieve, sociale mafketel was je.
Maar dan. Die alles overheersende depressie.
Je hebt, zoals je dat bij alles deed, alles zorgvuldig onderzocht en ingezet: je intelligentie, doorzettingsvermogen, creatieve oplossingen, wilskracht en onmetelijke liefde voor Anne en Saar… Maar deze puzzel kreeg je niet opgelost.
Je schrijft daar over: “het is niemands schuld, niet die van jou, niet die van iemand anders en ook niet van mij.”
Theo. We wilden je allemaal zo graag helpen. En dat hebben we ook gedaan. Naast jouw netwerk staat er ook een groot netwerk om de meiden en mij heen en dat is zó fijn. Daarom wil ik heel graag een paar mensen bedanken.
De juffen van de basisschool: dat jullie elke hobbel en sprankel van kleuter tot en met groep 8 voor Anne, Saar en mij er waren. Ook heeft Anne nu in de brugklas, een geweldig team van klasgenoten, docenten en een top mentor om haar heen. Dank.
Ik wil Elke Ederveen bedanken voor zoveel trouwe jaren en de enige hulpverlener die een constante veilige factor was voor Theo. En dat is met ons huidige zorgstelsel in Nederland, helaas, echt iets heel bijzonders.
Ik wil Thea en mijn ouders bedanken die altijd klaar stonden voor mij, Theo en Tristan en die ons zoveel hebben geholpen met oppassen, klussen, schoonmaken en dingen die ik niet kon doen omdat ik voor Theo wilde zorgen.
Heel graag, wil ik Hans en José bedanken. Mijn lieve buren. Dank jullie wel voor alle kopjes koffie, pannetjes soep op zondag en oppas voor Saar. Jullie zijn echt schatten.
Ik wil, ook namens Anne en Saar, hun dierbare tantes, ooms en verdere familie, bedanken: bedankt voor alle kleine en grote hulp die jullie gaven in het verleden en zeker ook nu geven.
Ik wil mijn lieve vriendinnen bedanken, die jaren lang geduldig zijn gebleven en me hielpen en helpen om alles draagbaar te maken.
Ik wil in het bijzonder Tristan bedanken, dat je mij en Theo alle ruimte hebt gegeven om onze ouderschap te kunnen invullen zoals wij dat zo graag wilden. Dat je mij de vakantie met Theo, Anne en Saar in Oostenrijk zó van harte gunde. Want die momenten had ik nooit willen missen.
Bedankt dat Theo altijd welkom was bij ons thuis. Daardoor hebben Saar en Anne zoveel mooie herinneringen kunnen maken. Tristan, dat jij dit Theo gunde, dat zegt ook iets over de mooie en speciale band die jij en Theo hebben.
Thea, Anithe en ik willen gezamenlijk en nadrukkelijk de vrienden van Theo bedanken, die ons er doorheen gesleept hebben. In het bijzonder de periode vlak voordat Theo voor de 1e keer werd opgenomen. Wat hebben we samen toen gezorgd. Wat waren we samen bézorgd.
Samen bang. Samen verdrietig. Samen Sterk.
En geloof me, samen is dan zoveel fijner dan alleen. Onze dank is groot.
Dank je wel boys.
Tot slot.
Theo.
Jíj bedankt.
Bedankt voor je vertrouwen. Bedankt voor het volhouden. Meer kon en wilde ik niet van je vragen.
Bedankt dat je alles zo zorgvuldig hebt achterlaten voor ons. Hierdoor hebben we op een hele warme manier afscheid van je kunnen nemen…
Voor jou is het nu niet meer donker…
Het werd.
Het was,
het is gedaan.
Ik mis je nu al.
~ Tineke ~
Speech van Anithe
Mijn kleine, grote broer… Hij is 4 jaar jonger dan ik. Toch speelden we heel veel samen toen we klein waren. Op de camping kuilen graven, crossen door het bos, zwemmen…
Ik herinner me ook dat we een rubber bootje hadden. Met een gat. De één roeien, de ander pompen. Een schik dat we hadden…
Een tijd lang luisterden we elke zondagavond naar een radioprogramma met spannende verhalen. Als het dan te spannend werd, kropen we bij elkaar in bed. Mooie herinnering…
Ik denk dat wij in die jeugdjaren onze eigen manier van samen communiceren hebben ontwikkeld. Het was niet feilloos, maar ik heb het gevoel dat we allebei ons best hebben gedaan om elkaar zo goed mogelijk te begrijpen.
–
De afgelopen dagen hebben we heel veel bezoek gehad in Overasselt. Bedankt voor jullie steun! En wat ik vaak heb gehoord is dat Theo zo’n goedzak was. Behulpzaam en zorgzaam. Super aardig en je kon echt met hem lachen. Dat doet me goed om te horen.
Ik voel me altijd super trots als ik over Theo praat. En ik hoor ook andere mensen met bewondering over hem praten. Altijd al.
Hij deed dingen die je stiekem zelf ook wel wilt, maar misschien niet durft. Zo heeft hij op de basisschool een keer een invaljuf gefopt door zich de hele dag voor te doen als Joop. Als je meer van dit soort verhalen wil weten over de kleine Theo, dan moet je dat maar eens aan mama vragen ;-).
En later op de middelbare ging hij vanwege een weddenschap in een jurk naar school. Het aparte was dat de schoolfotograaf die dag klassenfoto’s kwam maken…
Ook maakte hij een keer een glijbaan van vanillevla in de huiskamer… gewoon om papa, die toen al in een rolstoel zat, aan het schateren te krijgen.
Wat ook lef was: zijn eigen bedrijf oprichten en dan te gekke uitvindingen doen.
En niet alleen dromen over een ruimere werkplaats buitenaf, maar keihard werken en die droom werkelijkheid laten worden. Dat vind ik echt knap, dat hij dat gedurfd en gedaan heeft.
–
Zo hebben jullie vast ook fijne, grappige of waardevolle momenten met Theo beleefd. Neem even de tijd om daaraan te denken, in rust en stilte.
… stilte
Zoveel mensen die tegelijkertijd aan m’n lieve broertje denken. Dit voelt voor mij als een warme deken.
–
Mensen vragen mij vaak wat Theo deed voor zijn werk. Ik heb Theo’s vrienden, zijn soul mates, gevraagd om me dit te helpen verwoorden. We willen dit vertellen, omdat dit werk zo belangrijk voor hem was. Daar kon zijn creatieve brein zijn gang gaan.
Theo heeft meegewerkt aan een versnellingsmeter die in de ruimte is getest door André Kuipers. Dat was bij een klein bedrijf in Heteren. Daar bleek al snel dat Theo super inventief was en overal goede ideeën voor had. Hij maakte ook peilzenders om dieren te kunnen volgen.
Daarna is hij samen met een collega een nieuw bedrijf gestart. Daar werden de zenders en ontvangers alsmaar geavanceerder. Hier kwam Theo ook terecht in het netwerk van onderzoekers. Hij bedacht hoe alles nog beter, efficiënter en uitgebreider kon, door de nieuwste ontwikkelingen te volgen en toe te passen.
Uiteindelijk had Theo steeds meer behoefte aan zijn eigen structuur en is hij madebytheo begonnen. Daar heeft hij ook de meest bijzondere systemen ontwikkeld.
Een paar voorbeelden:
- Een meetsysteem om het smelten van gletsjers te volgen.
- En hij maakte apparatuur voor het op afstand monitoren van wilde dieren. (zoals Ganzen, Gieren, de kleine Zwaan, Korenwolven.)
- Hij heeft ook een techniek bedacht om het aantal gegevens van zwanenhalsbanden te verhonderdvoudigen binnen dezelfde beperkte middelen. Vorige week appte Theo dat over deze methode de wetenschappelijke publicatie is verschenen. Hij was mede-auteur.
–
Wat heeft Theo het ongelooflijk zwaar gehad. Een stukje uit zijn beleving heb je kunnen lezen op de rouwkaart. Heel lang heeft hij niet of niet goed over zijn problemen kunnen praten. Dus een wens van hem was om depressie of in het algemeen psychische klachten uit de taboesfeer te halen. Daar ben ik het helemaal mee eens.
Jullie kunnen hem daarbij helpen!
Ken je iemand met psychische klachten of heb je zelf hulp nodig, praat erover. Ik heb links van websites verzameld, je vindt ze hier.
Mensen, ik ben nog lang niet uitgepraat over Theo, maar voor nu laat ik het even zo. Ik zie jullie straks in Overasselt.